“`html
ਗਲੋਬਲ ਵਾਰਮਿੰਗ ਮਨੁੱਖੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਕਾਰਨ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ
ਧਰਤੀ ਅਜੇ ਤੱਕ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਗਰਮ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। 2016 ਤੋਂ 2025 ਤੱਕ, ਗਲੋਬਲ ਔਸਤ ਤਾਪਮਾਨ 1850-1900 ਦੀ ਅਵਧੀ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 1.26 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਧੇ ਵਿੱਚੋਂ 1.24 ਡਿਗਰੀ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਕਾਰਨ ਹੈ। 2025 ਵਿੱਚ, ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਜਲਵਾਯੂ ‘ਤੇ ਪੈ ਰਹੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੇ ਤਾਪਮਾਨ ਨੂੰ ਪੂਰਵ-ਉਦਯੋਗਿਕ ਪੱਧਰ ਤੋਂ 1.37 ਡਿਗਰੀ ਉੱਪਰ ਲੈ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਰਫ਼ਤਾਰ, ਜੋ ਕਿ ਪ੍ਰਤੀ ਦਹਾਕੇ 0.27 ਡਿਗਰੀ ਹੈ, ਇੰਸਟਰੂਮੈਂਟਲ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਦਰਜ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਇਸ ਤੇਜ਼ੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸੰਕੇਤ ਧਰਤੀ ਦਾ ਊਰਜਾ ਅਸੰਤੁਲਨ ਹੈ। ਇਹ ਘਟਨਾ ਮਾਪਦੀ ਹੈ ਕਿ ਗ੍ਰਹਿ ਕਿਤਨੀ ਅਤਿਰਿਕਤ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਭੇਜ ਦੇਵੇ। 1976-1995 ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ, ਇਹ ਅਸੰਤੁਲਨ ਦੁੱਗਣਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਜਲਵਾਯੂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਦਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਮਾਅ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਮਹਾਸਾਗਰ ਵੀ ਇਸ ਤੋਂ ਅਛੂਤੇ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਸਮੁੰਦਰੀ ਗਰਮੀ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੌਰਾਨ ਪਾਣੀ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਅਸਾਧਾਰਣ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। 1991 ਤੋਂ 2025 ਤੱਕ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਤਿਗੁਣੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਘਟਨਾਵਾਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਇਕੋਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਜੈਵ-ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਗ੍ਰੀਨਹਾਊਸ ਗੈਸਾਂ ਦੇ ਉਤਸਰਜਨ, ਜੋ ਕਿ ਇਸ ਗਰਮੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹਨ, ਸਾਲਾਨਾ 54.6 ਅਰਬ ਟਨ CO₂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਉਤਸਰਜਨ, ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਫਸਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਤਾਪਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਨਾਲ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਵੀ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਬਰਫ਼ ਪਿਘਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਪੱਧਰ ਉੱਚਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਚਰਮ ਮੌਸਮੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਧੇਰੇ ਬਾਰੰਬਾਰ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਹਰ ਸਾਲ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੁਣ ਜਲਵਾਯੂ ‘ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਾਰਕ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਉਤਸਰਜਨ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਘਟਾਇਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਇਹ ਰੁਝਾਨ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਮਾਜਾਂ ਅਤੇ ਇਕੋਸਿਸਟਮ ‘ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਗੰਭੀਰ ਅਸਰ ਪੈਣਗੇ।
“`
À propos de nos sources
Étude citée
DOI : https://doi.org/10.5194/essd-18-3889-2026
Titre : Indicators of Global Climate Change 2025: annual update of key indicators of the state of the climate system and human influence
Revue : Earth System Science Data
Éditeur : Copernicus GmbH
Auteurs : Piers M. Forster; Tristram Walsh; Chris Smith; William F. Lamb; Robin Lamboll; Christophe Cassou; Mathias Hauser; Zeke Hausfather; June-Yi Lee; Matthew D. Palmer; Karina von Schuckmann; Aimée B. A. Slangen; Sophie Szopa; Blair Trewin; Jeongeun Yun; Nathan P. Gillett; Stuart Jenkins; H. Damon Matthews; Krishnan Raghavan; Aurélien Ribes; Joeri Rogelj; Debbie Rosen; Xuebin Zhang; Myles Allen; Robbie M. Andrew; Chris Atkinson; Richard A. Betts; Antonio Bombelli; Samantha N. Burgess; Lijing Cheng; Helen E. Claxton; Pierre Friedlingstein; Thomas L. Frölicher; Catia M. Domingues; Thomas Gasser; Catherine H. Gregory; Rachel M. Hoesly; Daniel Huppmann; Masayoshi Ishii; Christopher Kadow; Alexia Karwat; John Kennedy; Rachel E. Killick; Mahesh V. M. Kovilakam; Paul B. Krummel; Xin Lan; Jean-François Lamarque; Aurélien Liné; Belén Martín-Míguez; Didier P. Monselesan; Colin Morice; Jens Mühle; Pino Mussak; Glen P. Peters; Anna Pirani; Julia Pongratz; Matthew Rigby; Robert Rohde; Abhishek Savita; Sonia I. Seneviratne; Steven J. Smith; Ghassan Taha; Caterina Tassone; Peter Thorne; Christopher Wells; Luke M. Western; Guido R. van der Werf; Susan E. Wijffels; Marco Zecchetto; Junting Zhong; Xiao-Ye Zhang; Valérie Masson-Delmotte; Panmao Zhai